Stel ben je een vata type, en een senior, het is herfst, het stormt, het is koud buiten en vroeg in de ochtend vóór 06.00 uur. Je voelt je in-en-in koud, het huis is nog koud. Je bent onrustig, je gedachten gaan alle kanten op, je maakt je zorgen, je hebt geen trek om te eten, dus je slaat het ontbijt over. Overal in huis liggen dingen waaraan je begonnen bent, maar niet hebt afgemaakt en waar liggen je sleutels toch. Herkenbaar?
Je bent niet de enige; voor veel mensen is bovenstaande waarschijnlijk herkenbaar omdat, door onze drukke maatschappij (24/7) en het lange vata seizoen (een half jaar in Nederland), bij veel van ons vata uit balans is. Warmte, rust en regelmaat kunnen je dan helpen.
Blijf langer in de poses dan je gewend bent. We doen aardende en verwarmende oefeningen. De meest geschikte vormen van yoga in deze tijd zijn hatha- en yin yoga. Bikram- Ashtanga- en poweryoga zijn minder geschikt in deze periode en als je ze doet, breng dan zachtheid in je bewegingen. Je kunt bijvoorbeeld best een verwarmende zonnegroet doen, maar doe die dan langzaam.
Zorg dat je de yoga uitvoert in een goed verwarmde ruimte en dat je niet gestoord kunt worden. Ze je mobiel op stil.
Om vata te verlagen is het ook goed om regelmaat in je yogalessen aan te brengen. Doe bijvoorbeeld yoga steeds op dezelfde tijd van de dag, in dezelfde ruimte/kamer en houd een tijdje een vaste volgorde van oefeningen aan.
Het is goed om in de Kapha tijd te gaan slapen dus vóór 22.00 uur. Je kunt dan heel goed Vata verlagende oefeningen doen vóór het slapen gaan, dit zal je helpen om makkelijk in slaap te vallen.
Algemene richtlijn: je mag af en toe je ogen sluiten om je helpen om naarbinnen te keren, mits dat past bij de houding. Bijvoorbeeld in de tanghouding. Houd je blik zoveel mogelijk omlaag gericht, als de houding dat toelaat, bijvoorbeeld bij Krijger I en de Driehoekshouding.
Vooroverbuigingen helpen je aandacht naar binnen te brengen. Voorbeelden zijn de:
Het is goed om bij de balanshoudingen een punt voor je te nemen en je blik daarop te richten. Dit helpt je bij je balans, maar je blik omlaag richten helpt je ook om vata te verlagen.
In de lijkhouding of Savasana kun je helemaal uitpakken; een kussen onder je hoofd en onder je knieën, een warme deken en een oogkussentje om je te helpen de buitenwereld buiten te sluiten en helemaal te ontspannen en in het nu te komen. Plaats je handen op je buik met je handpalmen omlaag, adem naar je handen en buik toe. Vata zetelt in de darmen en de onderrug, overtollige vata energie, kun je nu met de uitademing via je voeten zo weg laten stromen.
Je mag zelfs in slaap vallen van mij :-) Om vata te verlagen mag de eindontspanning wat langer zijn dan normaal.
Is vata bij jou verhoogd, dan zou je een natuurlijk weerstand kunnen voelen tegen de eindontspanning. Je zou hem dan het liefste helemaal overslaan. Tijdens dat stilliggen gaan je gedachten immers alle kanten op en je wordt er misschien helemaal onrustig van. De uitnodiging is dan juist om de eindontspanning langer dan normaal te maken, en je rustig te concentreren om je buikademhaling (lees hieronder over de buikademhaling). Veel van de yogabeoefenaars bij mij op les die vroeger grote moeite hadden met de eindontspanning, zeggen nu dat het hun lievelingsonderdeel is geworden.
Er wordt gezegd: "Je zingt een mantra voor de stilte na afloop." De stilte na de mantra is je 'beloning'. Blijft dus nog even een paar minuten rustig zitten in stilte als je klaar bent met zingen. Dat kan best moeilijk zijn bij een verhoogde vata; na het zingen wil je dan gelijk weer praten, zéker als je in een groep met mensen bent. Probeer stil te blijven :-)
mantra voor moeder aarde
JAYA JAYA
DEVI MATA
NAMAHA